Astma

Wat is astma?

Astma is een chronische ontsteking van de luchtwegen. Dat betekent dat astma in principe niet te genezen is, en dat het altijd nodig is om dit te behandelen. Astma is een ziekte die we eigenlijk pas kunnen vaststellen vanaf de leeftijd van ongeveer 5-6 jaar. Dat komt doordat kinderen een blaasonderzoek moeten kunnen blazen, wat pas mogelijk is vanaf 5-6 jaar. Of er bij kinderen jonger dan 6 jaar sprake is van astma is daarom moeilijk te zeggen. Het grootste deel van deze kinderen in deze leeftijdsgroep groeit er gelukkig overheen. Informatie over astmatische luchtwegklachten bij kinderen <6 jaar vindt u hier

 

Astma is een verzamelnaam voor herhaaldelijke luchtwegklachten bij kinderen, die niet gepaard gaan met een infectie (en koorts). De luchtwegklachten kunnen wel worden uitgelokt door een virus of bacterie. Kinderen met astma hebben rustige periodes zonder klachten, maar ook onrustige periodes. Dan kunnen ze vaak moeilijk ademhalen: zij worden kortademig, ademen 'piepend' of moeten hoesten. Dit komt doordat hun luchtwegen snel geprikkeld raken door allerlei stoffen. Veel kinderen met astma zijn allergisch, en krijgen bijvoorbeeld meer klachten in het hooikoorts seizoen, of bij aanraking met dieren. Daarom is het belangrijk om prikkels zoveel mogelijk te vermijden als dat kan.  Tips over het vermijden van deze prikkels leest u op de site van het  Astma Fonds.

 

Hoe werken de longen?

Dat longen erg belangrijk zijn is algemeen bekend. Wilt u uw kennis even opfrissen en weten hoe longen eigenlijk werken? Bekijk dan de filmpjes die het Astma Fonds heeft gemaakt over de werking van de longen en wat er gebeurt wanneer een kind astma heeft.

 

Astma en erfelijkheid

De aanleg voor astma en voor allergieën is erfelijk. Dat betekent dat als één van beide ouders astmatisch of allergisch is, is de kans 50% dat het kind ook aanleg heeft voor prikkelbare luchtwegen. Als beide ouders astma of allergieën hebben, is de kans dat zij dit doorgeven aan hun kind ruim 70%.

 

Diagnose

De diagnose astma wordt gesteld door een huisarts of een kinderarts aan de hand van een blaastest. De meest gebruikte test om astma vast te stellen is een zogenaamde reversibiliteitstest. Dit is een test waarbij het kind eerst een uitblaasmanoeuvre moet doen, en vervolgens krijgt het Ventolin. Na een korte pauze  wordt de test herhaald om te meten wat het effect van de Ventolin op de longfunctie is. Is er een duidelijk verschil tussen de voor- en na-meting, en een typisch patroon in de test te zien, dan zal de arts de diagnose astma stellen. Afhankelijk van de hoeveelheid klachten van uw kind wordt een behandeling gestart. Voor meer informatie over de longfunctie meting verwijzen we naar de informatiefolder.

 

Behandeling

Astma is een chronische ziekte, die niet te genezen is. Gelukkig kunnen de klachten in het dagelijks leven goed onderdrukt worden met medicijnen. Er zijn globaal 2 soorten medicijnen die gebruikt worden bij de behandeling van astma: luchtwegverwijders en ontstekingsremmers.

Het is heel belangrijk is het dat de medicijnen op de juiste manier worden gebruikt. Afhankelijk van de leeftijd van uw kind geldt dat bij de puf ook een voorzetkamer moeten worden gebruikt. Welke voorzetkamer moet worden gebruikt is weer afhankelijk van de puf die u van de dokter heeft gekregen, en deze voorzetkamer is meestal niet geschikt om ook met andere pufs te gebruiken.

 

Wij hebben alle verschillende inhalatoren en voorzetkamers voor u op een rij gezet, met puntsgewijs instructies voor gebruik hiervan. Overige informatie over medicatie, en een Salbutamol (Ventolin) schema vindt u hieronder.

 

Informatie over longfunctie onderzoeken in het ziekenhuis

Algemene informatie over longfunctie onderzoek:

 Andere (minder frequent uitgevoerde) onderzoeken:

 

Naar het ziekenhuis

Soms zijn de klachten van het kind dusdanig ernstig dat u naar het ziekenhuis zal moeten. Hierover maakt u duidelijke afspraken met uw arts of astma verpleegkundige. Hieronder vindt u een informatiefilmpje over een kind met een astma-aanval en het ziekenhuisbezoek.
 

 

Lees meer over astma

Hier krijgt u uitleg over astma bij kinderen en de behandeling hiervan: UMC Utrecht

 

 


Astmatische klachten bij kinderen jonger dan 6 jaar

Veel kinderen hebben als baby, peuter of kleuter wel eens last van astmatische klachten, zoals een piepende ademhaling met benauwdheid, hoesten en vol zitten. Een minderheid van deze kinderen heeft op oudere kinderleeftijd nog klachten van astma. Als gezinsleden astma hebben of allergisch zijn is de kans iets groter dat het kind dit ook ontwikkelt. Op jonge kinderleeftijd is echter moeilijk te voorspellen welke kinderen op de basisschool klachten van astma houden.

Ongeveer één op de drie kinderen maakt voor de 3e verjaardag een periode door met een piepende ademhaling. Op de leeftijd van zes jaar heeft zelfs bijna de helft van de kinderen zo’n periode doorgemaakt, meestal bij een verkoudheid. De meerderheid van de kinderen met deze klachten wordt na de leeftijd van zes jaar klachtenvrij. Bij ongeveer één derde van de jonge kinderen met piepen en benauwdheid ontstaat na de leeftijd van zes jaar astma.

 

Oorzaken

Een piepende ademhaling wordt veroorzaakt door een vernauwing van de luchtwegen. De meest voorkomende oorzaak is een virusinfectie van de bovenste luchtwegen (verkoudheid van de neus, keel en/of oren). Hoe jonger het kind, hoe groter de kans dat  het gaat piepen bij een verkoudheid. Dit heeft vooral te maken met het feit dat de luchtweg bij zuigelingen relatief nauwer is dan bij  oudere kinderen en volwassenen. Slijm en zwelling van de luchtwegwand maken dat de lucht er moeilijker doorheen gaat en dat  heeft met name bij uitademen een verlengde pieptoon. Er een aantal factoren die de kans op piepen vergroten, zoals:

·  blootstelling aan sigarettenrook, zowel voor als na de geboorte.

·  een laag geboortegewicht (dysmatuur)

·  bezoek aan een dagverblijf, door contact met veel kinderen die ook verkoudheden doormaken.

 

Twee soorten piep- en benauwdheidsklachten

De meeste kinderen met piep- en benauwdheidsklachten door verkoudheidsvirussen hebben het zogenaamde episodisch viraal piepen. Kinderen hebben alleen bij verkoudheden piepklachten en zijn tussentijds (vrijwel) klachtenvrij . Meestal verdwijnen de  klachten van episodisch viraal piepen tussen het tweede en vierde jaar en in ieder geval voor het zesde jaar.

Een tweede groep van kinderen met piep- en benauwdheidsklachten hebben het zogenaamde piepen door multiple prikkels. De klachten treden dan niet alleen op bij verkoudheden maar ook door andere prikkels als rook, mist, huilen, lachen, inspanning of typische allergische prikkels zoals contact met huisdieren en stof. Kinderen met piepen door multiple prikkels hebben een grotere kans op astma. Het onderscheid maken tussen episodisch viraal piepen en piepen door multiple prikkels is vaak moeilijk.  Bovendien kunnen kinderen van de ene groep naar de andere groep overgaan.

 

Risicofactoren voor het ontwikkelen van astma

De belangrijkste risicofactor voor het ontstaan van astma is allergie. Met name allergie voor huisstofmijt en katten leidt vaak tot het ontstaan van astma. Kinderen met een echte voedselallergie voor koemelk, kippenei of pinda hebben ook een vergrote kans op het ontwikkelen van astma. Naast allergie is eczeem een belangrijke risicofactor voor het ontwikkelen van astma. Het ontwikkelen van allergie is meetbaar door bloedonderzoek of door huidpriktesten. Dit onderzoek kan al op jong leeftijd worden verricht. Een test die positief is, dat wil zeggen dat er inderdaad gevoeligheid is ontstaan, is voorspellend voor de ontwikkeling van astma. Er wordt weliswaar formeel pas van astma gesproken bij kinderen vanaf 6 jaar, maar een allergisch kind met piepklachten dat jonger is krijgt meestal ook al die diagnose.

 

Astmatische klachten bij kinderen ouder dan 6 jaar

Bij kinderen ouder dan 6 jaar is het eenvoudiger om de diagnose astma te stellen. Dit komt omdat deze kinderen vaak al goed longfunctie onderzoek kunnen blazen, wat heel belangrijk is bij het stellen van de diagnose astma.

Bovenaan deze pagina vindt u meer informatie over dit ziektebeeld, en kunt u folders met uitleg over blaasonderzoeken inzien. Om sites te bekijken die speciaal zijn ontwikkeld voor kinderen, verwijzen we u naar het onderdeel voor kinderen.